Close

admin

Projekt Eden – dżungla na Wyspach

Marzycie o wycieczce do lasu deszczowego i podziwianiu tamtejszej flory? A może preferujecie śródziemnomorskie klimaty? Nie ma problemu. Wszystkie te rzeczy, plus więcej, znajdziecie w Kornwalii, w pd-zach. Anglii. The Eden Project, czyli po naszemu Projekt Eden – tak nazywa się te pełne niespodzianek miejsce.

Co ciekawego znajdziemy na miejscu?

Atrakcja numer jeden to największy na świecie las deszczowy w zamkniętym pomieszczeniu wysokim na 50 metrów! Z parującymi dżunglami oraz wodospadami – zapewnia nas właściciel. Do tego możliwość oglądania praktycznie w dowolny dzień roku, oprócz Świąt Bożego Narodzenia. Jeśli dodamy do tego nowoczesną architekturę, ciekawą rzeźbę i malarstwo, dobrą kuchnię, interaktywne wystawy dla dzieci i dorosłych oraz imprezy kulturalne, mamy miejsce, które koniecznie należy odwiedzić.

Las deszczowy

Wędruj podziwiając otaczającą bujną tropikalną roślinność. Znajdziesz tu m.in. drzewa kauczukowe, kakaowce, bananowce, mokradła namorzynowe, mini plantację soi oraz wspaniale położony taras widokowy, z którego możemy podziwiać całą dżunglę z lotu ptaka. Z ciekawostek możemy wymienić kwitnące niedawno Dziwidło olbrzymie (Amorphophallus titanum), którego kwiat mierzył ponad 2.5m wysokości! Przyciągnęło ono tłumy odwiedzających.

Wirtualną wycieczkę przy pomocy Google Street View można odbyć TUTAJ

Pawilon śródziemnomorski

Spaceruj pośród gajów oliwnych, drzew cytrusowych, winorośli i pachnących ziół charakterystycznych dla strefy śródziemnomorskiej oraz Południowej Afryki i słonecznej Kalifornii. Syć oczy widokiem ponad tysiąca pięknych roślin. Podziwiaj sękate, stare drzewka korkowe, aloesy, cytrony o ogromnych owocach, tworzące wielobarwne dywany tulipany i maki, cudowne kwiaty i zapachy z terenów RPA – między innymi pięknie kwitnące protea.

Wirtualną wycieczkę przy pomocy Google Street View można odbyć TUTAJ

Ogrody na wolnym powietrzu

Znajdziemy tam rośliny, z których uzyskujemy paliwo, pożywienie, lekarstwa i materiały, m.in. chmiel i jęczmień, czyli podstawowe składniki piwa, konopie – roślina wielu zastosowań, pachnące lawendowe dywany, kwitnące różnobarwne kwiaty oraz kilka tysięcy innych gatunków roślin.

Wirtualną wycieczkę przy pomocy Google Street View można odbyć TUTAJ.

Więcej informacji na oficjalnej stronie: http://www.edenproject.com/

Osobiście nie mielibyśmy nic przeciwko, gdyby nasz kraj również mógł się pochwalić własnym Projektem Eden 🙂

 

Adres: Bodelva, Cornwall, PL24 2SG, Wielka Brytania.

Podziękowania:

Varshana Trudgian za udostępnienie zdjęć.

Read More

Żywopłot z bambusów

fargesia

Fot. Bambusy drzewiaste odpowiednio przyciete stworzą zielony, gęsty i bujny żywopłot. Źródło: www.botanicalevents.com.au

Efektowny i łatwy w uprawie

Wybierając do posadzenia bambusy ogrodowe nie tylko nie będziesz musiał poświęcać im wiele czasu są łatwe w uprawie, ale przekonasz się, jak wiele mają zastosowań. Bambusy są zimozielone, dzięki temu twój ogród także zimą będzie wyglądał bajkowo. Rosną gęsto, więc będziesz mógł w spokoju odpocząć z dala od ciekawskich oczu sąsiadów. Jeśli masz w ogrodzie jakiś niezbyt ładny kącik lub ścianę, którą chciałbyś osłonić – bambus będzie idealny. Ponadto rośnie szybko, więc na efekt nie będzie trzeba długo czekać. Bambusy nie wymagają cięcia (choć jeśli chcesz to także nie ma z tym problemu, bardzo dobrze to przyjmują), dlatego też świetnie nadają się na żywopłot. Jeśli zaś chcesz przyciągnąć wzrok znajomych, posadź bambus w dużej donicy i postaw na tarasie. W tym artykule dowiesz się natomiast więcej na temat bambusów na żywopłot. Która z odmian bambusa najlepiej się do tego nadaje i jak je wysadzić? Zaraz się dowiesz 🙂

Jako bambusy na żywopłot najlepiej nadają się te odmiany, które rosną pionowo. Wspaniale do tego nadaje się fargesia spotykana też pod nazwą bambus. Lubią one żyzną i przepuszczalną ziemię. Poszczególne odmiany mają różne upodobania jeśli chodzi o stanowisko. Generalnie jeśli miejsce jest półcieniste można posadzić w nim każdą odmianę bambusa. Warto tylko zwrócić uwagę, aby rośliny nie miały sucho. Jeśli zaś stanowisko jest słoneczne możesz wybrać na przykład Fargesia murielae, Fargesia rufa lub Fargesia robusta. Do miejsca cienistego polecam Fargesia nitida. Sadzonki bambusów znajdziesz na www.oaza-palmy.pl.

Obok bambusa parasolowatego na żywopłot nadaje się pseudosasa japońska (Pseudosasa japonica). Jej duże liście zapewnią prywatność i osłonią ogród. Pseudosasa preferuje słoneczne lub półcieniste stanowisko, które jest osłonięte od wiatru. Pseudosasa wykształca rozłogi, dlatego potrzebuje bariery korzeniowej. Jeśli jej nie założymy, może pojawić się tam, gdzie nie jest potrzebny, czyli przykładowo na trawniku lub u sąsiada. Przy pomocy bariery korzeniowej przeznaczymy dla bambusa taki obszar, jaki ma zająć.

Sadzenie
Bambusy potrzebują zazwyczaj około 1 m szerokości. Ziemię warto przekopać i pomieszać z dojrzałym kompostem. Bambusy nie lubią stojącej wody, więc na dno otworu wsyp warstwę drenażu (żwir, keramzyt, potłuczoną ceramikę). Warto też domieszać do ziemi piasek, aby była lepiej przepuszczalna. Po posadzeniu bambusa obficie go podlewamy.

Pielęgnacja

Jeśli chciałbyś przyciąć swój żywopłot z bambusów, to najlepiej zrobić to w maju lub na początku czerwca. Bambus nie potrzebuje wiele –jedynie wody i substancji odżywczych. Wystarczy, jeśli wiosną podsypiesz roślinę mączką kostną lub przefermentowanym obornikiem. Możesz też wykorzystać obornik granulowany lub nawóz do bambusów. Polecamy długo działający nawóz (3 miesiące) bogaty w makro- i mikroelementy: Kliknij tutaj Ziemia powinna być zawsze lekko wilgotna, więc w cieplejsze dni warto bambusy dodatkowo podlać. To ważne także zimą, w cieplejsze dni także trzeba roślinę nawodnić, kiedy tylko ziemia nie jest zmrożona. Możesz go dodatkowo zabezpieczyć białą agrowłókniną. Poza tym nie trzeba się o nie martwić – bambusy parasolowate są bardzo odporne na mróz.

Autor: Sylwia Hennek, www oaza-palmy.pl

Read More

Bambusy w ogrodzie uprawa pielęgnacja

Phyllostachys aerosulcata spectabilis

Fot.: Phyllostachys aureosulcata Spectabilis w ogrodzie we Wrocławiu / Autor:  ART

Bambusy mają specyficzne wymagania, lecz potrafią doskonale przystosowywać się do nowych warunków, w związku z czym mogą rosnąć również w mniej korzystnych dla siebie miejscach.

Stanowisko

Najważniejsze, aby miejsce uprawy było osłonięte od wiatru, zaciszne. Zimą wiatr stanowi większe zagrożenie dla bambusa niż sam mróz.
Zwróćmy również uwagę czy dany gatunek powinien rosnąć w półcieniu czy toleruje pełne słońce.

Gleba

Podłoże powinno dobrze utrzymywać wilgoć, aby korzenie nie wysychały, a jednocześnie być przepuszczalne. Gleba nie powinna być zbyt ciężka, gdyż powoduje to gnicie. Bardzo istotne jest ściółkowanie. Możemy zastosować m.in. korę, słomę, liście czy nawet igły sosnowe, co wpłynie korzystnie na utrzymanie wilgoci, wyższej temperatury wokół korzeni i ograniczy rozwój chwastów. Nie usuwajmy zatem opadłych liści bambusa.

Nawożenie

Bambusy bardzo dobrze reagują na nawożenie, zarówno nawozami naturalnymi, jak i mineralnymi, szczególnie bogatymi w azot. Nawożenie zaczynamy na przełomie marca i kwietnia, zanim roślina zacznie wzrost. W pierwszym sezonie od posadzenia oraz w trakcie wypuszczania nowych pędów nawozów nie stosujemy.

Polecamy długo działający nawóz (3 miesiące) bogaty w makro- i mikroelementy:
Kliknij tutaj

Ochrona zimowa

Zaleca się zastosowanie dodatkowej warstwy ściółki przez kilka lat po posadzeniu, choć dobrze jest to robić przed każdą zimą. Znacznie zwiększy to szansę na przezimowanie. Im chłodniejsze zimy występują w naszym rejonie, tym grubiej ściółkujemy: nawet powyżej 30cm. Dodatkową warstwę usuwamy na wiosnę, aby zminimalizować ryzyko gnicia świeżych pędów. Dodatkowo pędy można przygiąć do ziemi i owinąć słomą, a na nią agrowłókniną lub obsypać śniegiem, który jest świetnym izolatorem.

Sadzenie

Najlepszą chyba porą na sadzenie do gruntu jest wiosna, aby rośliny zdążyły się ukorzenić i zaaklimatyzować przed ich pierwszą zimą. Przed posadzeniem sprawdźmy czy gatunek bambusa, który upatrzyliśmy nie jest ekspansywny i nie potrzebuje bariery korzeniowej z polietylenu (HDPE).

Stare chińskie powiedzenie mówi:

Najpierw bambus śpi, następnie pełznie, a później skacze.
Dlatego musimy uzbroić się w cierpliwość, gdyż eksplozja wzrostu najczęściej następuje od trzeciego roku.

Read More

Opuncje w ogrodzie uprawa pielęgnacja

Opuncje w ogrodzie skalniak

Opuncje to najpopularniejsze i najprostsze w „obsłudze” kaktusy, które możemy samemu „hodować”. Opuncje w ogrodzie są mało wymagające i w gruncie radzą sobie praktycznie same. Tolerują długie okresy bez wody, w większości są odporne na choroby i szkodniki.
Możemy je w skrócie podzielić na mrozoodporne i zimotrwałe. Mrozoodporne to te, które przy zapewnieniu ochrony przed wilgocią pochodzącą z opadów deszczu czy śnieg przetrwają naszą zimę.
Zimotrwałe to najodporniejsze gatunki, które nie wymagają żadnej ochrony przed wilgocią. Z listy „pewniaków” można polecić: O. fragilis v. fragilis, O. phaecantha v. camanchica, O. humifusa , O. polyacantha.

Stanowisko

Maksymalnie nasłonecznione, najlepiej osłonięte od wiatru. Im więcej słońca, tym lepiej. Posadzenie przy południowej ścianie budynku jest takim przykładem i stworzy doskonały mikroklimat dla naszych roślin. Polecamy budowę podwyższonego skalniaka z dodatkiem dużej ilości materiału mineralnego, czyli skał, kamieni, grubego żwiru itd. Taki skalniak nie tylko ładnie wygląda, lecz kamienie maja za zadanie pochłaniać nadmiar ciepła podczas dnia i oddawać go nocą.

Podłoże

Bardzo dobrze zdrenowane, luźne, piaszczyste. Kluczem jest, aby woda nie zalegała w korzeniach, gdyż doprowadzi to do gnicia roślin. Opuncje doskonale rosną na słabych glebach i w większości nie tolerują ciężkiego podłoża. Jeśli w ogrodzie mamy właśnie taki typ ziemi, bez problemu możemy ją zmieszać z piaskiem i żwirem, czyniąc ją idealną dla opuncji. Do naszej mieszanki możemy dodać węgiel drzewny, który dostarcza potas, mający dobroczynny wpływ na kondycję naszych maluchów.

Nawożenie

Nie jest wymagane, choć niektórzy stosują specjalne nawozy do kaktusów z dużą zawartością fosforu i potasu, a mała azotu. Nawozimy nie wcześniej niż w drugiej połowie maja.

Ochrona zimowa

Kluczem do przezimowania większości gatunków jest zapewnienie im suchego podłoża. Większość opuncji nie toleruje mrozu w połączeniu z wilgocią. Jest to dla nich mieszanka śmiertelna. Wystarczy im zwykle daszek chroniący przed opadami. Nasze zimy mają to do siebie, że z uwagi na nieprzewidywalną pogodę jednego dnia możemy mieć mróz, a drugiego deszcze ze śniegiem. Takie proste zabezpieczenie bardzo zwiększy ich szanse na przeżycie. Pamiętajmy tylko, aby nie był to daszek w postaci narzuconej na płasko na kaktusy folii, pod którą nasze rośliny po prostu zgniją. Musimy zapewnić odpowiednią wentylację. Daszek budujemy najpóźniej w październiku, aby rośliny zdążyły odprowadzić z tkanek nadmiar wody.

Sadzenie

Najlepszą chyba porą na sadzenie do gruntu jest wiosna, aby rośliny zdążyły się ukorzenić i zaaklimatyzować przed ich pierwszą zimą. Po sadzeniu nie podlewamy.

Podlewanie

Wbrew pozorom opuncje mrozoodporne lubią duże ilości wody, szczególnie podczas letnich upałów. Nie lejemy wody na rośliny w słońcu! Najlepiej podlewać rano lub wieczorem. Generalna zasada to od jesieni do wiosny zero podlewania i wody z opadów atmosferycznych.

Read More

Juki w ogrodzie uprawa pielęgnacja

Osłona zimowa tunel dla juk

Juki w ogrodzie to rośliny dekoracyjne, a jednocześnie bardzo mało wymagające. Poradzą sobie nawet na bardzo słabych i suchych glebach. W gruncie radzą sobie praktycznie same. Tolerują długie okresy bez wody, w większości są odporne na choroby i szkodniki.

Które gatunki są najlepsze na początek

Możemy zaryzykować pozostawienie bez ochrony dwóch dobrze ukorzenionych roślin z gaunków. Y. glauca oraz Y. filamentosa (tzw. juka ogrodowa). To jedne z najodporniejszych na ekstremalną pogodę jukk. Więcej opisów gatunków juk znajdziecie TUTAJ.

Stanowisko

Najlepiej południowe, maksymalnie nasłonecznione. Im więcej słońca, tym lepiej. Polecamy budowę podwyższonego stanowiska z dodatkiem materiału mineralnego, czyli skał, kamieni itd. lub posadzenie przy ścianie budynku, co stworzy doskonały mikroklimat.

Gleba

Bardzo dobrze zdrenowana, luźna, piaszczysta. Kluczem jest, aby woda nie zalegała w korzeniach, gdyż doprowadzi to do gnicia roślin. Jukki doskonale rosną na słabych glebach i w większości nie tolerują ciężkiego podłoża. Jeśli w ogrodzie mamy właśnie taki typ ziemi, bez problemu możemy ją zmieszać z piaskiem i żwirem, czyniąc ją idealną dla juk.

Nawożenie

Nie jest wymagane, choć niektórzy stosują specjalne nawozy do juk o niskiej zawartości azotu z dodatkiem mikroskładników odżywczych.

Ochrona zimowa

Z uwagi na to, że pochodzą głównie z obszarów pustynnych lub półpustynnych kluczem do przezimowania większości gatunków jest zapewnienie im suchego podłoża. Juki nie tolerują mrozu w połączeniu z wilgocią. Jest to dla nich mieszanka śmiertelna. Wystarczy im zwykle daszek chroniący przed wilgocią. Nasze zimy mają to do siebie, że z uwagi na nieprzewidywalną pogodę jednego dnia możemy mieć mróz, a drugiego deszcze ze śniegiem. Takie proste zabezpieczenie bardzo zwiększy ich szanse na przeżycie. Pamiętajmy, że śnieg jest świetnym izolatorem. Temperatura pod śniegiem jest nawet kilkanaście stopni wyższa niż temperatura otoczenia.

Sadzenie

Najlepszą chyba porą na sadzenie do gruntu jukk jest późna wiosna, aby rośliny zdążyły się ukorzenić i zaaklimatyzować przed ich pierwszą zimą.

Najprostszym i najtańszym sposobem na uzyskanie roślin jest zakupienie świeżych nasion, które zwykle bardzo łatwo i szybko kiełkują. Więcej o wysiewie nasion juki TUTAJ

Bezpieczeństwo

Jeśli mamy w domu małe dzieci lub zwierzęta, powinniśmy wiedzieć, że większość gatunków juk posiada bardzo ostro zakończone liście, które mogą spowodować nieszczęście, dlatego należy zachować szczególną ostrożność.

Read More

Bambusy mrozoodporne – gatunki

Podane poniżej dane dotyczące mrozoodporności dotyczą dorosłych, dobrze ukorzenionych na stanowisku roślin, są uśrednione na podstawie rozmaitych źródeł i mają charakter czysto teoretyczny. Zawsze należy liczyć się z możliwością przemarznięcia rośliny i jej utraty.

Bambusy możemy w bardzo uproszczony sposób podzielić na nieekspansywne, czyli takie które nie rozrastają się w sposób niekontrolowany i agresywny, np. Fargesie lub ekspansywne, np. Phyllostachysy, dla których zalecana jest bariera korzeniowa, aby ograniczyć ich rozrost w niepożądanym miejscu.

Polecamy nawóz do bambusów długo działający bogaty w makro- i mikroelementy: Kliknij tutaj

Fargesia rufa

Mrozoodporność: -26C
Wysokość w naturze: do 4m
Wzrost: szybki
Fargesia rdzawa, Arrow bamboo: Nieinwazyjny bambus kępowy. Nadaje się zarówno do stanowiska słonecznego, jak i częściowo zacienionego, najlepiej osłoniętego przed wiatrem. Nie nadaje się do krajów z upalnym klimatem połączonym z wysoką wilgotnością powietrza. Bardzo dobrze znosi przycinanie, w związku czym jest idealna na żywopłoty. Preferuje glebę dobrze przepuszczalną, żyzną i wilgotną, ale nie mokrą. Bardzo dobra mrozoodporność, lecz w pierwszych latach uprawy zalecane jest okrywanie przed zimą.
Indocalamus tessellatus
A picture of Fargesia Rufa, planted in Western Pennsylvania in May of 2006. Roślina na zdjęciu jest w gruncie od 2 dni.|Autor: Cngodles

Fargesia murielae

Mrozoodporność: -26C
Wysokość w naturze: do 4m
Wzrost: szybki
Fargesia parasolowata, Fargesia Muriel: Nieinwazyjny bambus kępowy. Najlepiej nadaje się do stanowiska częściowo zacienionego oraz zacienionego, osłoniętego przed wiatrem. W miejscach w pełnym słońcu liście mogą wybarwiać się na żółto. Bardzo dobrze znosi przycinanie, w związku czym jest idealna na żywopłoty. Preferuje glebę dobrze przepuszczalną, żyzną i wilgotną, ale nie mokrą. Bardzo dobra mrozoodporność, lecz w pierwszych latach uprawy zalecane jest okrywanie przed zimą.
Fargesia murielae
Fargesia murieliae at the San Diego Zoo, California, USA.|Autor: Stickpen

Fargesia nitida

Mrozoodporność: -24C
Wysokość w naturze: do 3m
Wzrost: szybki
Fargesia lśniąca, Blue Fountain: Nieinwazyjny bambus kępowy. Najlepiej nadaje się do stanowiska częściowo zacienionego oraz zacienionego, osłoniętego przed wiatrem. W miejscach o dużej wilgotności można ją posadzić również w pełnym słońcu. Bardzo dobrze znosi przycinanie, w związku czym jest idealna na żywopłoty. Preferuje glebę dobrze przepuszczalną, żyzną i wilgotną, ale nie mokrą. Bardzo dobra mrozoodporność, lecz w pierwszych latach uprawy zalecane jest okrywanie przed zimą.
Fargesia nitida
Photograph of Fargesia nitida (labeled as Sinarundinaria nitida) taken at the botanical garden in Münster, Germany.|Autor: Djlayton4, Daniel J. Layton

Pseudosasa japonica

Mrozoodporność: -27C
Wysokość w naturze: do 5m
Wzrost: szybki
Pseudosasa japońska: jeden z bardziej dekoracyjnych gatunków do naszej strefy klimatycznej. Nadaje się zarówno do stanowiska słonecznego (przy zapewnieniu dużej wilgotności), jak i częściowo zacienionego, najlepiej osłoniętego przed wiatrem. Może być inwazyjny, stąd zalecana bariera korzeniowa. Bardzo dobrze znosi przycinanie, w związku czym jest idealna na żywopłoty. Toleruje, co niezwykłe dla bambusów nawet słoną morską bryzę. Preferuje glebę dobrze przepuszczalną, żyzną i wilgotną, ale nie mokrą. Bardzo dobra mrozoodporność, lecz w pierwszych latach uprawy zalecane jest okrywanie przed zimą. Nadaje się również jako roślina doniczkowa do pomieszczeń, tarasów, balkonów itd.
Pseudosasa japonica
Pseudosasa japonica.|Autor: KENPEI

Indocalamus tessellatus

Mrozoodporność: -24C
Wysokość w naturze: do 1.8m
Wzrost: szybki
Sasa tessellatus: Pochodzi z Japonii. Wytwarza największe liście z całego gatunku, co nadaje roślinie tropikalny wygląd. Duża odporność na mróz. Najlepiej czuje się na stanowisku półcienistym, choć nadaje się również w miejsca słoneczne (przy zapewnieniu dużej wilgotności), najlepiej osłonięte przed wiatrem. Może być inwazyjny, stąd zalecana bariera korzeniowa. Bardzo dobrze znosi przycinanie, w związku czym jest idealna na żywopłoty. Toleruje, co niezwykłe dla bambusów nawet słoną morską bryzę. Jest bardzo tolerancyjny co do podłoża, ale preferuje gleby dobrze przepuszczalne, żyzne i stale wilgotne, lecz nie mokre. Może być inwazyjny, dlatego zaleca się stosowanie bariery korzeniowej.

Indocalamus tessellatus we Wrocławiu / Autor: ART

Phyllostachys bissetii

Mrozoodporność: -25C
Wysokość w naturze: do 12m
Wzrost: szybki
Fylostachys Bisseta : Najlepiej czuje się na stanowisku w pełnym słońcu, ewentualnie półcienistym. Duża odporność na wiatr. Gatunek dosyć inwazyjny, stąd zalecana bariera korzeniowa. Bardzo dobrze znosi przycinanie i rośnie gęsto, w związku czym jest idealny na żywopłoty. Preferuje gleby dobrze przepuszczalne, żyzne i stale wilgotne, lecz nie mokre. W zimniejszych rejonach zaleca się okrywanie na zimę. Jeden z polecanych gatunków do naszego klimatu.

Phyllostachys bissetti / Autor: IKAI

Phyllostachys aureosulcata ‘Spectabilis’

Mrozoodporność: -24C
Wysokość w naturze: do 7m
Wzrost: szybki
Fylostachys złotobruzdowy: Dobrze czuje się na osłoniętym stanowisku półcienistym, ewentualnie może rosnąć w pełnym słońcu. Bardzo duża odporność na wiatr. Gatunek inwazyjny, stąd zalecana bariera korzeniowa. Bardzo dobrze znosi przycinanie i rośnie gęsto, w związku czym jest idealny na żywopłoty. Preferuje gleby dobrze przepuszczalne, żyzne i stale wilgotne, lecz nie mokre. W zimniejszych rejonach zaleca się okrywanie na zimę. Jeden z polecanych gatunków do naszego klimatu. Jest to jeden z bardziej mrozoodpornych bambusów drzewiastych.

Read More

Palmy mrozoodporne – gatunki

Szorstkowce fortunego w Chinach

Podane poniżej dane dotyczące mrozoodporności dotyczą dorosłych, dobrze ukorzenionych na stanowisku roślin, są uśrednione na podstawie rozmaitych źródeł i mają charakter czysto teoretyczny. Z uwagi na nasz dosyć zimny klimat i długotrwałe mrozy, ochrona zimowa wraz z dogrzewaniem jest niezbędna dla większości gatunków, ale i ona nie daje gwarancji sukcesu.

Butia capitata

Mrozoodporność: do -11C
Wysokość w naturze: do 5m
Wzrost: powolny
Jelly Palm, Pindo Palm: Jej ojczyzną jest Ameryka Południowa, a konkretnie południowa Brazylia, Paragwaj, Urugwaj oraz północna Argentyna. Jest to prawdopodobnie najbardziej mrozoodporna palma pierzasta. Odznacza się długimi pierzastymi liśćmi, dosyć wrażliwymi na silne wiatry i grubszym pniem. Zwykle jest on porośnięty liśćmi, lecz często zdarzają się osobniki z gołym pniem. Jest to również uzależnione od gleby na jakiej rosną, dlatego możemy spotkać butię w różnych formach. Palmy rosnące w suchej i słabej ziemi są niższe, z mniejszymi liśćmi. Produkuje jadalne, smaczne owoce koloru od żółtego do pomarańczowego, wielkości około 2.5cm w dużej ilości, które można spożywać również nieprzetworzone, ale robi się z nich głównie galaretki czy konfitury. Preferuje pełne słońce lub umiarkowany cień, w którym wytwarza dłuższe liście. Gleby najlepiej piaszczyste, dobrze przepuszczalne, ale łatwo przystosowuje się do innych warunków i jest odporna na suszę. Systematyczne podlewanie i nawożenie nagrodzi nas szybciej rosnącą rośliną.
butia capitata
Butia capitata” palm growing in Ocean Isle Beach, NC, bearing both ripe and unripe fruit |Autor: Moxfyre

Chamaerops humilis

Mrozoodporność: do -13C
Wysokość w naturze: do 6m
Wzrost: powolny do umiarkowanego
Europejska Palma Wachlarzowa / Karłatka Niska: Pochodzi z ciepłych wzgórz i gór basenu M. Śródziemnego (pd-zachodnich regionów Europy oraz pn-zach. Afryki) od Włoch po Maroko i na wschodzie po Turcję. Trochę większą mrozoodporność zdaje się wykazywać odmiana argentea z gór Atlas. Jest odporna na suszę. Tworzy zwykle kępy. Liście przeciętnie osiągają długość pół metra i podobnie szerokości. Kolorystycznie roślina jest bardzo rozmaita: od niebiesko-zielonego po szaro-zielony, jak i również przybiera różne formy. Palma bardzo szybko przystosowuje się do różnych rodzajów gleby, jeśli jest dobrze zdrenowana. Nie lubi gleb mokrych, bagnistych. Preferuje jasne, słoneczne stanowiska, lecz dobrze radzi sobie również w częściowo zacienionych miejscach. W sporym cieniu palma rośnie raczej wszerz, niż w górę. Aby zapewnić szybki wzrost należy reguralnie podlewać i nawozić. Podlewamy umiarkowanie. Odpowiednio przycięta wygląda naprawdę bardzo dekoracyjnie.

Riserva naturale dello Zingaro, Sicily|Autor: tato grasso

Jubaea chilensis

Mrozoodporność: do -12C
Wysokość w naturze: do 25m
Wzrost: bardzo powolny
Honey Palm, Chilean Wine Palm: Pochodzi ze stromych wzgórz i stoków pd-zach. części Ameryki Południowej. Niegdyś lasy składające się z tych palm porastały Chile od poziomu morza do podnóży gór. Z powodu dużego zapotrzebowania na ich słodki sok gatunek ten został dość mocno przetrzebiony, w związku z czym rząd chilijski wydał nakaz zabraniający tych praktyk. Imponująca mrozoodporność jak na palmę z pierzastymi liśćmi. Bardzo wolny wzrost – jest to jeden z najwolniej rosnących gatunków. Szary, prosty pień może mieć średnicę nawet ponad 1 metra. Wymaga jasnego, słonecznego stanowiska. Preferuje dobrze zdrenowaną ziemię. Nie nadaje się do uprawy blisko morza, gdyż nie toleruje soli. Nie wymaga upalnych okresów letnich. Bardzo słabo znosi mróz w połączeniu z silnym wiatrem. Jest odporna na suszę, jednak najlepiej czuje się na stanowiskach, gdzie jej dobrze rozwinięty system korzeniowy ma dostęp do wód podskórnych. Jej sok jest bogaty w cukry proste i wykorzystuje się go najczęściej do produkcji słodzików lub alkoholu zwanego Chilijskim winem palmowym.

Photo of a Chilean palm (Jubaea chilensis).|Autor: SteffenMP

Nannorrhops ritchiana

Mrozoodporność: do -16C
Wysokość w naturze: do 5m
Wzrost: bardzo powolny
Mazari Palm: Jej ojczyzną są pustynie środkowej Azji od Afganistanu i Pakistanu do Półwyspu Arabskiego. Zagrożona w naturalnym środowisku, jako że jej sztywnych liści używa do wyplatania m. in. koszy. Jest jedną z najbardziej mrozoodpornych palm, choć jej mrozoodporność nie jest do końca znana. Gatunek ten nie wytwarza zwykle tradycyjnego pnia i dorasta do wysokości ok. 3-6m i co najmniej tyle samo w szerokości. Rośnie zwykle w kępach. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu. Toleruje bardzo słabe, mało żyzne i suche, piaszczyste, dobrze zdrenowane gleby. Wzrost bardzo powolny, choć lekkie nawożenie i dodatkowe podlewanie podczas suchych okresów może znacząco przyspieszyć jej wzrost. Jedna z najbardziej odpornych na susze i zmiany pogody palm mrozoodpornych. Najlepiej radzi sobie w suchym klimacie, więc kluczowe jest zapewnienie jej ochrony przed wilgocią. Bardziej tolerująca wilgoć jest odmiana Kashmir. Roślina jest przystosowana do typowo pustynnych warunków: ekstremalnego ciepła i zimna.

Nannorrhops ritchiana at the Springs Preserve garden, Las Vegas, Nevada|Autor: Stan Shebs

Rhapidophyllum hystrix

Mrozoodporność: do -19C
Wysokość w naturze: do 2m
Wzrost: bardzo powolny
Zwana również palmą igłową (Needle palm) ze względu na liczne cienkie kolce, które wytwarza. Pochodzenie: południowo-wschodnie Stany Zjednoczone. Uważana za jedną z najbardziej mrozoodpornych palm świata. Wg oficjalnych źródeł wytrzymuje b. niskie temperatury i jest dosyć odporna na wilgoć, a nawet potrafi wytrzymać przez jakiś czas zalewanie i stojącą wodę (nie zimą). Charakteryzuje się bardzo powolnym wzrostem i kiełkowaniem z nasion do dwóch lat, co może tłumaczyć jej małą popularność w ogrodach mniej cierpliwych działkowiczów. Jest dosyć niska. Rosnąc tworzy kępy. Stanowisko zacienione lub częściowo zacienione – w chłodniejszym klimacie sadzić w miejscu nasłonecznionym. Preferuje gleby lekko wilgotne, dobrze zdrenowane, ale oczywiście poradzi sobie bez problemu na suchych. Dorosłe, dobrze ukorzenione okazy są odporne na suszę i doskonale sobie radzą w zacienionym stanowisku. W stanie Floryda palmy te zostały uznane za zagrożony gatunek.

R. hystrix z przyciętymi liśćmi. Autor: Raul654 w okolicy Washington DC, 7.05.2005

Sabal minor

Mrozoodporność: do -16C
Wysokość w naturze: do 2m
Wzrost: powolny
Palma Sabałowa: Kolejna palma rosnąca w kępach pochodząca głównie z wilgotnych lasów i wąwozów pd-wsch. stanów USA, od Florydy po wschodnią Północną Karolinę i wschodni Texas. Jedna z najbardziej wytrzymałych na mróz palm. Cechuje ją dosyć powolny wzrost. Wykształca bardzo krótki pień lub pień podziemny. Liście koloru niebiesko-zielonego. Lubi dużo wilgoci i słońce, którego potrzebuje w bardzo dużej ilości, aby przetrwać i rosnąć. Do rozwoju wymaga bardzo gorącego lata z temperaturami ok. 30C, dlatego w niektórych krajach jej roczne przyrosty będą niewielkie lub żadne, stąd jej mniejsza popularność. Uwaga! Wybierając miejsce w ogrodzie miejmy świadomość, że ta palma bardzo źle znosi przesadzanie w inne miejsce i prawdopodobnie go nie przeżyje.

Sabal minor, Osaka,Japan|Autor: KENPEI

Trachycarpus fortunei

Mrozoodporność: do -14C
Wysokość w naturze: do 12m
Wzrost: średni
Chinese Windmill Palm, Szorstkowiec fortunego: Najbardziej znana palma mrozoodporna na świecie, pochodząca z górzystych terenów Azji: pd-wsch. Chin, Tajwanu i wysp Zhoushan, sprowadzona do Europy przez Roberta Fortune. Rozpowszechniona w uprawie niemal w każdym zakątku globu, od klimatów umiarkowanych po tropiki. Sadzona nawet wysoko w górach Ekwadoru i Kolumbii. Preferuje gleby przepuszczalne, choć z łatwością adoptuje się do innych warunków. Dodatkowe podlewanie w suchych i gorących sezonach oraz nawożenie zaowocuje dużo szybszym wzrostem. Ma bardzo niewielkie wymagania co do uprawy. Toleruje stanowiska słoneczne, jak i zacienione. Przez pierwsze kilka lat rosną dosyć powoli. Ich głównym wrogiem są silne wiatry i zimą wilgoć. Aby się właściwie rozwijać nie wymaga upalnego lata. Prawdopodobnie najbardziej odpowiednia palma do klimatu umiarkowanego.

Blick von der Berliner Allee Richtung Tausendfüßler, Bepflanzung von Tita Giese.|Autor: Marek Gehrmann

Trachycarpus nanus

Mrozoodporność: do -12C
Wysokość w naturze: do 1m
Wzrost: bardzo powolny
Dragonhead Palm: Odkryty w zachodnich Chinach, w prowincji Yunnan. Najmniejszy przedstawiciel gatunku i prawdopodobnie najrzadszy w uprawie ze względu na bardzo powolny wzrost oraz słabą dostępność. Palma bardzo niewielkich rozmiarów. Zwykle nie wytwarza pnia i ma bardzo rozbudowany system korzeniowy. Mrozoodporność trochę niższa lub podobna do T. fortunei, ale zdecydowanie łatwiejsza do osłony przed mrozem.
palma mrozoodporna trachycarpus nanus
Trachycarpus nanus.|Autor: Christophe

Washingtonia filifera

Mrozoodporność: do -12C
Wysokość w naturze: do 12m
Wzrost: szybki
California Fan Palm: Nazwa gatunku powstała na cześć G. Washingtona. Jedna z najczęściej uprawianych palm w klimacie subtropikalnym. Naturalnie rośnie na terenach pustynnych i suchych w południowej Californii, zachodniej Arizonie i Meksyku. Palmy rosnące w bardzo dobrze zdrenowanej glebie mają wyższą mrozoodporność. Typową cechą wyróżniającą ten gatunek u dorosłych osobników są zwisające suche liście i bawełnowate włókna tworzące charakterystyczną „brodę”, dlatego palme często nazywa się Amerykańską Palmą Bawełnianą. Tempo wzrostu szybkie. Może rosnąc nawet do 20m wysokości z koroną rozłożystą na 4-5m. Wytwarza masywny, szary pień o średnicy nierzadko ok. 1m. Z powodzeniem rośnie w różnych rodzajach klimatów i gleb, nawet o ekstremalnie zasadowym odczynie. Bardzo dobrze reaguje na nawożenie w sezonie wiosenno-letnim, szczególnie nawozami o wydłużonym działaniu. Dobrze znosi przesadzanie, nawet dużych osobników. Jest bardzo odporna na choroby i szkodniki. Najlepiej czuje się na stanowisku w pełni nasłonecznionym, co dotyczy również młodych roślin. Ukorzeniona palma jest bardzo odporna na suszę, lecz doskonale reaguje na regularne podlewanie i wilgotną, dobrze zdrenowaną glebę. Wytrzymuje ekstremalnie wysokie temperatury nawet do 50C.
 palma mrozoodporna waszyngtonia
Washingtonia Palms near Twentynine Palms, California, USA. Taken February 7, 2004.|Autor: Jim Harper

Palmy mrozoodporne jako rośliny ogrodowe są coraz bardziej popularne. Daleko im jeszcze do trafienia pod przysłowiowe strzechy, ale jest zdecydowanie lepiej niż x lat temu.

Read More

Madryt Atocha. Dworzec pod palmami

Dworzec w Madrycie

Fot.: Stacja Madryt Atocha / Flickr / Autor: Matthew Black

Wsiąść do pociągu byle jakiego…

…byle prowadził do stacji Atocha w Madrycie!

Co ma wspólnego dworzec kolejowy z tropikalnymi roślinami, zapytacie. Okazuje się, że całkiem sporo, bo aż 4,000 m2 ogrodu botanicznego, co czyni z Atocha unikalne miejsce na świecie i nie lada gratkę dla miłośników egzotyki.

Sam dworzec oddano do użytku już w roku 1851. Po ostatnim remoncie, który miał miejsce w 1992r. dworzec przekształcono w ciąg kafejek i sklepików oraz założono ogród botaniczny.

Co my, jako miłośnicy roślin egzotycznych znajdziemy tam dla siebie?

Wchodząc głównym wejściem wita nas niesamowity widok. Przed nami rozpościera się ogromny las deszczowy, który jest domem dla imponującej liczby około 7 tys. roślin z 260 gatunków. Dodatkowo znajdziemy tu staw z ponad 20 gatunkami rozmaitych rozmiarów żółwi i ryb.

Dworzec Kolejowy Madryt Atocha / Flickr / Autor: Darren Krape

Rosną tam m.in. ogromnych rozmiarów Piegrzany madagaskarskie (Ravenala madagascariensis), ok. 30-metrowa Washingtonia robusta, Roystonea regia, czyli Kubańska palma królewska – narodowe drzewo Kuby, Strelicje (Strelizia nicolai), zwane Białymi Rajskimi Ptakami, które mogą dorastać nawet do 6m wysokości, Sagowce podwinięte (Cycas circinalis), Pachiry wodne (Pachira aquatica), które rosną na zalewowych terenach tropikalnej Ameryki, Figowce sprężyste (Ficus elastica), Figowce dębolistne (Ficus lyrata), czy tak ciekawe drzewa z Amer. Pd., jak Jakarandy mimozolistne (Jacaranda mimosifolia) o pięknych kwiatach.

Relaks pod palmami

Możemy czekając na pociąg odpocząć od letnich upałów w cieniu palmy, wypić kawę na restauracyjnym tarasie z widokiem na ogród, podpatrywać pluskające się w wodzie żółwie, czy też zwyczajnie podziwiać piękno przyrody. Jednym słowem – dla każdego coś miłego.

Stacja Atocha / Flickr / Autor: contafisca

Zamykam oczy i wyobrażam sobie siebie na pięknym dworcu PKP czekającego na pociąg z butelką chłodnego napoju w dłoni. Przede mną wygrzewają się żółwie, a wokół pachną kwitnące tropikalne drzewa…

Czego sobie i Wam życzy
palmiarnia.info 🙂

Jeśli byliście w tym ciekawym miejscu i chcielibyście podzielić się zdjęciami lub wrażeniami, piszcie na adres: info@masta78.smarthost.pl.

Read More

Starożytne palmy na skraju wyginięcia

Palma zagrożony gatunek

Fot.: Medemia argun / Flickr / Autor: Haitham Ibrahim

Mowa o gatunku Medemia argun, której to drzewa rosły w czasach starożytnego Egiptu. Jej owoce w drugiej dekadzie XIX wieku znaleziono w grobowcach faraonów, datowane na czasy V dynastii – czyli ok. 2500 p.n.e. Palma została opisana w roku 1837 na podstawie żywych okazów  znalezionych przez Księcia Paula Wilhelma von Wurttemburg w północnym Sudanie. W najbliższych latach powiązano owoce, znalezione w grobowcach, z tą właśnie palmą.

Obawiano się, że na obszarze Egiptu gatunek całkowicie wyginął, aż do odkrycia przez botanika Loutfy Boulos dwóch drzew na terenie oaz Dungul i Nakhila na południu kraju. W Sudanie od 1907r. nie zanotowano ani jednej palmy, co dawało podstawy sądzić, iż wymarły. Wg słów botanika „5000 lat temu pustynia była bardziej zielona i wilgoć umożliwiała rozprzestrzenianie się takim gatunkom jak Medemia argun.

Winę za tak niską populacje palm ponosi niszczycielska działalność człowieka, który oprócz tego, że zwyczajnie dewastuje  drzewa, to ich owoców używa do konsumpcji, a liście ścina, wyplatając z nich liny, kosze oraz maty. Beduini upodobali sobie liście właśnie tej palmy, z powodu ich lepszej od innych gatunków elastyczności i wytrzymałości.

Wszystkie powyższe czynniki, wraz ze zmianami klimatu na bardziej suchy, przyczyniło się do tak drastycznego spadku liczby tych roślin.

Szacuje się, że w ciągu dwóch ostatnich dekad na terenie Egiptu zanotowano łącznie poniżej 50 sztuk, a w północnym Sudanie kilkaset. Istnieje jednak prawdopodobieństwo, iż niektóre populacje wciąż pozostały nieodkryte.

Aby zapobiec całkowitej zagładzie, zebrane nasiona zostały posadzone w specjalnej szkółce na terenie południowego Egiptu. „Zbadaliśmy, jaki jest najlepszy sposób na kiełkowanie nasion i zaczęliśmy hodowlę w bardzo bezpiecznym środowisku” – mówi Haitham Ibrahim z Egipskiej Agencji ds. Środowiska.

Charakterystyka

Medemia argun jest blisko spokrewniona z gatunkami Hyphaene i Bismarckia. Dorasta do 10 m. wysokości. Ma prosty pojedynczy pień o średnicy do 40 cm, z gęstą, okrągłą koroną z 25-50 liśćmi o długości ok. 130 cm, z której zwisa masa suchych liści i charakterystyczne żółte ogonki liściowe z czarnymi obrzeżami, u młodych roślin pokryte czarnymi cierniami. Łopotanie jasnozielonych lub niebieskawo-zielonych, grubych i skórzastych liści, słychać nawet przy lekkim wietrze.

Dorosła palma wytwarza licznej ilości owoce, z cienkim miąższem, wielkości śliwki (4-5cm długości i 3cm średnicy), o gładkiej i lśniącej skórce, w kolorze od ciemnofioletowego do czarnego. Kompletnie suche spadają z drzew i w tej postaci są jadalne. Mają słodkawy smak i zapach, i podobno są bardzo lubiane przez pustynne gryzonie, które tym samym przyczyniają się do rozmnażania rośliny, oprócz sezonowych błyskawicznych powodzi w wyniku opadów deszczu.

Środowisko występowania

Gatunek jest przystosowany do życia w jednym z najtrudniejszych środowisk naszej planety – Pustyni Nubijskiej, która znajduje się we wschodniej części Sahary w Sudanie i południowym Egipcie. Deszcze mogą tam nie padać latami, a w dzień temperatura z łatwością przekracza 40C w cieniu.  Najwyższa zanotowana temperatura to 55C. Średnia roczna suma opadów to mniej niż 130 mm. Oczywiście Medemia, jak inne palmy pustynne, aby przeżyć, musi rosnąć na terenach z wodami gruntowymi.

Na pomoc

Istnieje potrzeba edukacji i obudzenia świadomości społecznej wśród biednej ludności Egiptu i Sudanu. Należy uświadomić mieszkańcom, że palmom grozi wyginięcie, a skutki dotkną również ich samych, jako że Medemia argun spełnia ważną rolę w życiu codziennym wielu ludzi z obu krajów.

W ostatnich latach pojawiła się jednak iskierka nadziei. Wielu entuzjastów palm z cieplejszych rejonów naszego globu, zaczęło uprawiać Medemie z nasion, między innymi z uwagi na jej walory dekoracyjne – roślina jest naprawdę piękna. Im więcej takich pasjonatów, tym większe szanse na przedłużenie gatunku. Nasiona można nabyć w kilku największych sklepach internetowych.

Co można zrobić w miejscach, gdzie niestety uprawa nie jest możliwa? Otóż można przesłać datek na rzecz Fundacji Kew, która m.in. zajmuje się ochroną zagrożonych gatunków egzotycznych roślin,  pod adresem internetowym: https://secure.artezglobal.com/registrant/startup.aspx?eventid=17125

Szkoda, aby tak piękna palma stała się wkrótce jedynie barwną ilustracją w książkach.

Źródła: palmiarnia.info / Internet

Read More

Palmy zagrożone. Rhynchophorus ferrugineus atakuje

szkodnik palm

Najbardziej niebezpieczny i niszczycielski szkodnik palm znany człowiekowi – chrząszcz Rhynchophorus ferrugineus, zwany po angielsku potocznie Red Palm Weevil, zbiera swoje żniwo.

Cechy charakterystyczne

Jest to duży, osiągający przeciętnie od 3 do 5 centymetrów owad, zwykle koloru rdzawoczerwonego. Wśród tej rodziny występuje wiele innych gatunków, które są inaczej ubarwione. Zaliczamy do nich: Rhynchophorus bilineatus, Rhynchophorus cruentatus, Rhynchophorus palmarum, Rhynchophorus papuanus, Rhynchophorus phoenicis, Rhynchophorus schach, Rhynchophorus vulneratus.

Cechą charakterystyczną jest długi „ryjek”, który służy samicom do penetracji tkanki roślinnej i umożliwia dostęp do miejsc, w których może złożyć jaja.

Pochodzenie i migracja

Pochodzi z tropikalnych rejonów południowej Azji i zachodniej Oceanii, gdzie stał się poważnym szkodnikiem palm kokosowych.

W latach ’80 dotarł do wschodnich terenów Arabii Saudyjskiej, skąd rozprzestrzenił się na kolejne kraje arabskie, docierając do Iranu na początku lat ’90, a Egiptu w roku 1992.

Zaledwie dwa lata później odkryto jego istnienie na terenie Europy, konkretnie w Hiszpanii, a we Francji pojawił się w roku 2006. Jeśli chodzi o Amerykę, szkodnika po raz pierwszy odnotowano na Karaibach, na początku 2009r. na Curaçao i Arubie, następnie dotarł do USA na wybrzeże Kalifornii pod koniec roku 2010. Do Australii dotarł w roku 2000.

Szkodnika zaobserwowano w następujących krajach świata:

  • Azja: Bangladesz, Kambodża, Chiny (Guangdong, Tajwan), Pakistan, Indie, Indonezja, Japonia, Laos, Malezja (Sabah, Sarawak), Birma, Filipiny, Singapur, Sri Lanka, Tajlandia, i Wietnam.
  • Afryka: Algieria, Egipt, Libia, Madagaskar, Maroko.
  • Środkowy Wschód: Bahrajn, Gruzja, Palestiyna, Syria, Iran, Irak, Izrael, Jordania, Kuwejt, Liban, Oman, Katar, Arabia Saudyjska, Z.E.A, Turcja.
  • Europa: Cypr, Francja, Grecja, Włochy, Hiszpania, Portugalia, Malta.
  • Oceania: Australia, Papua Nowa Gwinea, Samoa, Wyspy Salomona.
  • Karaiby: Curaçao , Aruba, Antyle Holenderskie.
  • USA: Laguna Beach, Hrabstwo Orange, Kalifornia

Główną przyczyną tak szybkiego przemieszczania się szkodnika jest działanie człowieka, czyli transport zarażonych roślin na tereny wolne od występowania szkodnika, gdzie może bez przeszkód dalej się rozmnażać. Popyt na palmy stale rośnie, a wraz z nim ryzyko.

Dorosłe owady są w stanie samodzielnie przelecieć dystans ok. 1 km dziennie, a przy silnych wiatrach znacznie większą.

W Europie zaczęto działać o wiele za późno. Przykładem jest Portugalia, gdzie UE dopiero po 14 latach (!) od pierwszego pojawienia się owada powzięła nadzwyczajne środki. Do tej pory szkodnik na dobre zadomowił się prawie w całej południowej Europie.

Cykl życiowy i objawy żerowania

Red Palm Weevil Larva

Larwa wyjęta z kokonu na Daktylowcu kanaryjskim. Autor: treegrow / Flickr

Cykl życiowy szkodnika, od jaja do postaci dorosłej trwa przeciętnie 7-10 tygodni, max. do 19 tygodni.

Zniszczenia wśród palm dokonują głównie larwy, które żywią się włóknami i miękkimi wewnętrznymi tkankami roślin. Dorosła samica składa przeciętnie od 50 do ponad 500 jaj w koronie palmy, u podstawy młodych liści lub w otworach i ranach w pniu lub powstałych po przycinaniu starych liści. Okres wylęgu larw trwa 1-6dni. Larwy aż do przepoczwarzenia żywią się najpierw otaczającą je, a następnie wewnętrzną tkanką, drążąc tunele i otwory, czasem nawet aż do podstawy pnia. Żerują zwykle miesiąc, osiągając ponad 5cm długości.

Przepoczwarzenie następuje zwykle poza pniem, w kokonie z martwych, suchych liści, gdzie spędzają ok. 3-4 tygodni.

W skrócie, larwy dosłownie pożerają palmę od środka, która umiera i następnie zapada się pod własnym ciężarem.

Główne objawy porażenia to więdnące, okaleczone i połamane liście (ogonki liściowe  wyglądają jak przycięte), wystąjące ze środka asymetrycznej lub niekompletnej korony, obecność otworów w pniu i/lub u nasady liści, pęknięcia w pniu, sączenie się lepkich płynów z tych otworów, pojawienie się przeżutego materiału roślinnego przy wylotach „tuneli”, któremu towarzyszy odór fermentacji, odgłosy gryzienia, który wywołują żerujące larwy, martwe chrząszcze lub „osłonki” po poczwarkach. Następnie pojawiają się zakażenia bakteriami i grzybami, które przyspieszają śmierć rośliny.

Gdy zewnętrzne symptomy porażenia są widoczne, wewnętrzne zniszczenia już się dokonały i zwykle jest za późno, aby roślinę uratować.

Na podstawie badań przeprowadzanych w Chinach, w których hodowano kolonie RPW w kłączach trzciny cukrowej, stwierdzono, że najlepszą temperaturą do rozwoju dla tego chrząszcza jest przedział 28-32C.

Skala zniszczeń 

Efectes del morrut a una palmera

Martwa palma w Hiszpanii – efekt żerowania RPW. Autor: Pepe Meneu / Flickr

Rhynchophorus atakuje głównie Daktylowce właściwe oraz kanaryjskie, lecz zagrażać może również innym gatunkom palm (conajmniej 24), między innymi coraz popularniejszemu u nas Trachycarpusowi Fortunei (Szorstkowiec Fortunego). Szkodnik preferuje młode rośliny – zwykle mające do 20 lat, gdzie pień jest stosunkowo miękki w środku, soczysty i łatwiej go spenetrować.

Spustoszenia, jakie Rhynchophorus sieje są ogromne. W Hiszpanii, w gminie Almuñécar ofiarą szkodnika padło ponad 1000 palm daktylowych.W Egipcie „zainfekowanych” może być nawet 1/4 z 12 milionów występujących tam palm.

W Chinach, w samej Prowincji Guizhou, w 2007 r., RPW spowodował straty o wartości ponad 150 tys. dolarów na plantacjach palm kokosowych i palm z gatunku Areca.

W samej Kalifornii Red Palm Weevil stanowi potencjalne zagrożenie dla 30 mln dolarów upraw daktyli. Wartość sprzedaży palm jako roślin ozdobnych szacuje się na 70 mln dolarów rocznie w Kalifornii i 127 mln dolarów na Florydzie.

Red Palm Weevil stanowi również ogromne zagrożenie dla rejonu Karaibów, gdzie ostatnio zaobserwowano duże ilości chrząszczy schwytanych w pułapki feromonowe. Zwalczenie szkodnika na terenie Antyli Holenderskich może być kluczowe dla zminimalizowania rozprzestrzeniania się w regionie.

Informacje, jak realne jest zagrożenie ze strony chrząszcza dotarły również do naszego kraju.

We wrześniu 2007r. Polskie Ministerstwo Rolnictwa  wydało rozporządzenie w sprawie szczegółowych sposobów postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzenianiu się tego szkodnika. Jako rośliny „szczególnie podatne na porażenie” wymienia się rośliny o średnicy podstawy łodygi co najmniej 5cm z gatunków, w tym Trachycarpus fortunei, rodzina Phoenix, rodzina Washingtonia. Treść rozporządzenia możemy znaleźć tutaj: http://piorin.gov.pl/cms/upload/Rhynchophorus%20ferrugineus.pdf

Zwalczanie

Do metod prewencyjnych zaliczamy regularne sprawdzanie stanu roślin (szczególnie młodych), opryski odpowiednimi pestycydami (m.in. Fenitrotion, Clorpirifos, Diazinon lub Metidation) najbardziej wrażliwych na ataki części palm, wprowadzanie świadectw fitosanitarnych w handlu oraz pułapki zawierające feromony, które wabią szkodniki i niszczą je.

Metody biologiczne polegają na wykorzystaniu naturalnych wrogów, takich jak drapieżniki, pasożyty i patogeny. Red Palm Weevil jest atakowany przez różnych naturalnych wrogów, w tym pasożyty i drapieżniki, które atakują jaja, podczas gdy bakterie, grzyby i nicienie mogą zabić larwy.

Po odkryciu infekcji, im szybsza interwencja, tym większa szansa na uratowanie rośliny. Zaleca się usunięcie zainfekowanej tkanki i zaaplikowanie pestycydów w odpowiedniej dawce. Część zniszczonego pnia nawierca się i do środka wstrzykuje środki chemiczne, a następnie otwory zasklepia się. Pestycydy przenikają do tkanek macierzystych pnia i zabijają szkodniki.

Jeśli palma umarła, zaleca się jak najszybciej pociąć ją na kawałki i spalić, aby zapobiec dalszemu rozprzestrzenieniu się owadów na kolejne obszary.

Do wykrywania używa się również specjalnie szkolone psy oraz urządzenia do detekcji akustycznej.

Z nowinek technicznych należy wymienić, niedawno wyprodukowany wykrywacz tych szkodników, który działa na zasadzie podobnej do wykrywacza metalu. Według egipskiego wynalazcy, Ahmeda Amina, wykrywacz ma zaprogramowaną sygnaturę molekularną DNA chrząszcza i sygnalizuje jego istnienie podczas kontaktu z zainfekowaną częścią pnia, emitując fale elektroniczne. Dzięki ujawnieniu zainfekowanych części palm użycie pestycydów może być zredukowane do minimum.

Maszyna zdobyła w tym roku drugie miejsce na Khalifa International Date Palm Award w Emiratach Arabskich, w kategorii Najlepsza nowinka techniczna.

Miejmy nadzieję, iż ten wynalazek pozwoli skuteczniej walczyć z RPW.

Może to być pierwszy krok w kierunku opracowania skutecznej maszyny, która nie tylko wykrywa szkodniki, ale i je niszczy.

Podsumowanie

Należy mieć świadomość, jak poważnym zagrożeniem dla palm jest gatunek Rhynchophorus i jak poważne może być zagrożenie z jego strony dla krajów jeszcze niedotkniętych jego niszczycielską działalnością. Groźba zaatakowania tych krajów jest coraz bardziej realna z uwagi na coraz większy popyt na palmy i szerszą ich dostępność dla zwykłego Kowalskiego. Dodatkowo sytuację utrudnia cykl zyciowy chrząszcza, który mnoży się w ogromnych ilościach.

Bez współpracy zwykłych ludzi, hobbystów, hodowców, środowisk naukowych i struktur rządowych, wojna z tak groźnym gatunkiem może okazać się jednak syzyfową pracą.

Jeśli będąc na wakacjach, w podróży etc. zauważysz chrząszcza odpowiadającego rysopisowi naszemu antybohaterowi – nie wahaj się – zniszcz go. Możesz w ten sposób uratować dziesiątki palm.

Źródła:

palmiarnia.info | Wikipedia | University of California, Riverside, Center for Invasive Species Research | Science and Development Network | Occurrence and Damage of Red Palm Weevil in China, REN Li, Institute of Zoology Chinese Academy of Sciences, Beijing, China, 2010 | Internet

Read More